5994. Thu lãi 50.000 tỷ và cách cài cắm cạm bẫy lừa người dân mất tiền oan?
Thu
lãi 50.000 tỷ và cách cài cắm cạm bẫy lừa người dân mất tiền oan?
Long
Nhất/ 29/04/2019 09:33
Bài viết của độc giả Lâm Minh Chánh chia sẻ trên trang
cá nhân của mình chỉ sau vài tiếng đồng hồ đã nhận được gần 4 nghìn lượt thích
và gần 2 nghìn lượt chia sẻ cùng hàng trăm bình luận bày tỏ sự bức xúc của
mình. Cụ thể bài viết của độc giả này như sau:
SỰ ĐỘC QUYỀN CỦA EVN.
Thân gởi các bạn bài viết này. Hôm thứ năm,
tôi hẹn cuối tuần sẽ up bài. Hôm nay là chủ nhật, vẫn là cuối tuần, nhưng hơi
trễ. Thật sự thì bài này đòi hỏi tôi phải tìm hiểu nhiều nguồn thông tin, để
viết cho chính xác. Mà tôi vẫn phải làm những việc khác nên bài hơi trễ. Cả nhà
thông cảm nhé.
GIÁ ĐIỆN BÌNH QUÂN
TĂNG KHOẢNG 14% – 16%.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thông báo
rằng giá điện tăng 8,3%, nhưng nhiều người dân cho rằng hóa đơn tiền điện của
họ đã tăng 50% thậm chí gấp đôi, và có một số bài viết cho rằng gía điện tăng
lên đến 50%, 75% tùy theo số điện mình sử dụng. Thật ra cả hai nói đến 2 vấn đề
khác nhau. EVN nói về giá cơ bản, còn dân thì nói về tổng tiền điện.
Tuyên bố của EVN chĩ tăng 8.3% giá điện rõ
ràng là sai, cố tính lập lờ. 8.3% là mức tăng của giá điện cơ bản, chứ không
phải mức tăng của giá điện bình quân. Trong đợt tăng giá này, EVN cài cắm nhiều
mức lũy tiến khác, càng xài giá càng cao. Nên 8.3% là mức tăng thấp nhất dành
cho những hộ dùng tiết kiệm nhất.
![]() |
Nhân viên điện lực ghi chỉ số điện tại nhà một hộ dân ở quận Gò Vấp – Ảnh: Duyên Phan |
Còn những phân tích cho rằng giá điện tặng
lên cấp số cộng của 8,3% cũng không đúng. Những hộ bị tăng hơn 30%, 50%, hay
100% là do nhiều lý do: giá điện tăng, ngày sử dụng dài hơn, và họ cũng sử dụng
nhiều KWH hơn, và “bị phạt” vì sử dụng điện nhiều.
Tôi đã nhận được gần 30 hóa đơn tiền điện
tháng này và tháng trước. Tôi tính giá điện bình quân = tiền điên chia cho số
KWH, và so sánh gía tiền điện bình quân tháng này so với tháng trước. Kết
quả: giá điện tháng này tăng so với tháng trước của tất cả 30 hóa đơn này là
khoảng 15%.
(Muốn biết giá điện bình quân tăng chính
xác bao nhiêu thì hết năm 2019, EVN lấy tổng tiền điện, chia cho tổng KWH để
tính đơn giá bình quân trong 2019, và so sánh với đơn giá cũ thì sẽ biết chính
xác số tăng là bao nhiêu).
TĂNG GIÁ ĐIỆN THÌ ẢNH
HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO?
Tăng giá điện thì làm cho túi tiền của
người dân nhỏ lại. Giả sử rằng người dân chi tiêu 10% cho tiền điện. Nay người
dân phải chi thêm 15%, thức là họ phải chi tổng cộng 11.5% cho tiền điện. Người
dân làm ra 100 đồng, trước đây sau khi trả tiền điện thì còn 90 đồng để tiêu
dùng và tiết kiệm, nay trả tiền điện chỉ còn 88.5 đồng. Đã vậy họ phải mua hàng
hóa, sản phẩm với giá cao hơn, vì doanh nghiệp phải tăng chi phí sản xuất. Chưa
kể, nhiều mặt hàng, ăn theo giá điện này sẽ ăn theo việc tăng giá điện và tăng
giá cao hơn.
Đối với dân quá nghèo, như các sếp bộ công
thương và EVN lý luận, thì chắc là họ “điếc”, mất luôn khả năng bị ảnh hưởng,
chứ đối với lượng lớn người dân ở mức trung bình, thì sự ảnh hưởng của việc
tăng tiền điện này là khá nặng.
Về mặt doanh nghiệp, thì chi phí sản xuất
tăng lên, lợi nhuận hoặc khả năng cạnh tranh giảm xuống. Tăng giá điện cũng sẽ
ảnh hưởng đến lạm phát. Mức độ như thế nào, tôi sẽ viết 1 bài khác.
ĐIỆN LỰC VIỆT NAM
HƯỞNG HƠN 30.000 TỶ TỪ VỤ TĂNG GIÁ NÀY.
Theo EVCN, doanh số điện các năm của EVN
như sau:2015: 240 ngàn tỷ (báo cáo thường niên)2016: 272 ngàn tỷ (báo cáo
thường niên)2017: 290 ngàn tỷ (ông Thứ trưởng công bố)2018: chưa công bố. Tôi
đoán khoảng 310 – 320 ngàn tỷ.2019: nếu chỉ tăng cơ học, thì sẽ có mức doanh số
khoản 330 – 340.Và thêm 15% tăng giá nữa, thì doanh số 2019 sẽ lên đến 375 –
385 ngàn tỷ.
Tóm lại, tôi dự đoán khoảng doanh số EVN sẽ
hưởng từ việc tăng này là từ 30.000 tỷ đến 50.000 tỷ. Chứ không đơn thuần ở mức
20.000 tỷ như EVN công bố.
CÁCH EVN ĐANG LÀM LÀ
KỀM HÃM NỀN KINH TẾ, LÀ RẤT SAI!
Hiện nay do thiếu điện, EVN đang tính giá
điện tăng dần. Càng sử dụng nhiều thì đơn giá càng tăng. EVN làm như vậy nhằm
giảm lượng cầu, vì EVN đang thiếu cung.Theo Wiki, trung bình một người dần Việt
Nam tiêu thụ 1,312 KWH/năm. Trong khi đó số trung bình của các thế giới là
2,674, Mỹ: 12,071, Singapore: 8,160, Trung Quốc: 4,475, Thái Lan: 2,404.
Chúng ta đang muốn dân giàu. Dân càng giàu
thì càng phải được thụ hưởng. Bắt họ phải trả tiền điện giá cao là đi ngược với
cơ chế thị trường và không hợp lý. Muốn phân bổ thu nhập thì đánh thuế vào
những mặt hàng cao cấp chứ không phải điện – hàng hóa thiết yếu, cơ bản.
Và chúng ta đang muốn tăng trưởng kinh tế.
Muốn vậy thì các doanh nghiệp phải sản xuất và bán hàng nhiều hơn. Họ cần phải
sử dụng điện nhiều hơn.
Nếu tìm trên Google cụm từ Electricity
Consumption and Economic Growth, chúng ta sẽ thấy nhiều công trình nghiên cứu
nhiều bài viết khoa học cho thấy sự liên quan mật thiết giữa lượng điện năng
tiêu thụ và sự tăng trưởng của nền kinh tế. Để kinh tế phát triển thì phải tiêu
thụ điện năng. Thậm chí có bài nghiên cứu của trường đại học Stanford cho rằng:
nền kinh tế không thể tăng tưởng cao hơn sự tăng trưởng của lượng điện năng
tiêu thụ. Nói cách khác, nếu Chính phúc đặt chỉ tiêu năm 2019 GDP Việt Nam tăng
trưởng 6.7%, thì lượng điện năng tiêu thụ phải tăng cao hơn 6.7%.
Nghĩa là cách EVN đang làm: tăng giá điện
để giảm tiêu thụ điện là sai hoàn toàn, là kìm hãm sự phát triển của nền kinh
tế.Việc mà EVN cần phải làm là tìm mọi cách để tăng lượng cung cấp, với giá cả
vừa phải và minh bạch, chứ không phải tăng giá để giảm cầu.
EVN THUA LỖ VÌ ĐẦU TƯ
NGOÀI NGÀNH!?
EVN nói tăng giá điện để bù lỗ, nhưng theo
báo cáo thường niên của EVN, thì kết quả kinh doanh của EVN đâu có tệ 2013:
177.850 tỷ, lợi nhuận: 8.500 tỷ/ 2014: 202,648 tỷ, lợi nhuận: 3,332 tỷ/ 2015:
240,735 tỷ, lợi nhuận: 3,556 tỷ / 2016: 272,703 tỷ, lợi nhuận: 3,526 tỷ / 2017:
290,000 tỷ, lợi nhuận: - 2,219 tỷ. (ông Thứ trưởng Bộ Công thương công bố) 2018:
chưa có.
Theo những con số trên thì lợi nhuận của
các năm trước hoàn toàn đủ để chi trả cho lỗ năm 2017, 2018, 2019. Tại sao EVN
cần phải tăng giá điện bình quân lên khoản 14% – 16%, tức là tăng doanh số lên
45 – 60 ngàn tỷ. Có phải EVN dùng doanh số, lợi nhuận khổng lồ thu được từ
việc tăng giá điện này để chi trả cho khoản lỗ đầu tư ngoài ngành, còn treo
chưa thể hiện trên sổ sách?
Nếu chúng ta tìm trên Google cụm từ “EVN
đầu tư ngoài ngành” thì chúng ta sẽ thấy nhiều bài, trong đó Thanh tra chính
phủ kết luận EVN đầu tư ngoài ngành số tiền khá lớn. Nhiiệm vụ của EVN là đáp
ứng điện cho Việt Nam, chứ đâu phải đi đầu tư ngoài ngành? Nhiệm vụ của
EVN là giảm chi phí sản xuất và cung ứng điện đến mức thấp nhất, chứ đâu phải
đi đâu tư ngoài ngành.
EVN CẦN MINH BẠCH
THÔNG TIN VÀ QUẢN LÝ HIỆU QUẢ ĐỂ GIẢM GIÁ ĐIỆN.
Hiện tại EVN, mặc dù là một doanh nghiệp
nhận vốn của nhà nước thực hiện nhiệm vụ quan trọng đó là sản xuất, truyền tải
và xuất nhập khẩu điện năng, đảm bảo thực hiện kế hoạch cung cấp điện cho toàn
Việt Nam.
Nhưng tính minh bạch của EVN còn thua xa
một công ty cổ phần đại chúng niêm yết trên sàn chứng khoán. Báo cáo thường
niên của EVN chỉ vỏn vẹn 40 trang, thiếu nhiều chi tiết quan trọng, thiếu các
giải trình chi tiết, thiếu hẳn báo cáo dòng tiền, báo cáo kiểm toán. Đã thế còn
rất chậm trễ. Thời điểm này (28/4/2019) chưa có báo cáo của năm 2017, và 2018.
EVN cần phải báo cáo minh bạch mọi chi tiết
liên quan đến giá điện bình quân, như giá thành, chi phí sản xuất, các loại chi
phí trực tiếp, gián tiếp khác. Và tất cả con số này phải cầm kiểm toán và thanh
tra. Trong hoàn cảnh này mà bộ công thương xin quốc hội cơ chế bảo mật giá điện
thì rất là khó hiểu, Đây là một bước thụt lùi, và là một cách làm không giống
ai.
Hiện tại đang có tranh cãi giá điện Việt
Nam thấp so với thế giới. (Xem wiki). Lại cũng có ý kiến cho rằng thu nhập của
người Việt Nam còn thấp, nên giá điện cũng phải thấp. Theo tôi, quan trọng nhất
là chúng ta phải tính cho đúng chi phí giá điện, và quản lý hiệu quả để giảm
chi phí giá điện này xuống. Khi chúng ta làm được việc này và minh bạch thông
tin thì người dân Việt Nam sẽ sẵn sàng trả tiền cho việc tiêu thụ điện của
mình.
TIẾN ĐẾN KHÔNG ĐỘC
QUYỀN.
Ở các nước, theo những gì tôi nghiên cứu
được, ngành điện có nhiều khâu, trong đó chỉ duy nhất hệ thống truyền tải điện
cần phải được giữ độc quyền. Có hai lý do cho việc này: 1) an ninh quốc gia, 2)
hệ thống đòi hỏi đầu tư cao, nên phải độc quyền. Ngoài ra, tất cả nhưng khâu
khác: sản xuất, phân phối, bán điện đều không cần độc quyền. Nhà nước cần
nghiên cứu phá vỡ thế độc quyền của EVN thì dân mới đỡ khổ về giá điện, và kinh
tế mới có thể phát triển mạnh mẽ, không bị kìm hãm vì thiếu điện.
Các ông EVN sẽ dùng nhiều ý kiến để tranh
cãi về việc phá vỡ độc quyền này. Nhưng, ngành điện các nước làm được thì chúng
ta làm được. Ngành viễn thông của VN làm được thì ngành điện cũng phải làm
được. Vấn đề là chúng ta có thật sự muốn làm hay không thôi!
Thân ái. Công dân Lâm Minh Chánh
Nhận xét